To buy or not to buy: Gloomhaven

 

Door: Elin Derks

De huidige nummer 1 op BoardGameGeek.com is zo’n twee spellendozen groot, weegt 10 kilo en moet met z’n 17 karakters en 95 scenario’s jaren aan speelplezier geven […]: Gloomhaven. Eind deze maand komt de vierde editie uit, die tussen de €120,- en €145,- moet kosten. Nummer 1 of niet: kan één spel al dat geld wel waard zijn?

Een koopgids voor de gevorderde speler.

 

‘Zooooo overrated’

In De Startspelers podcast #8 – Echt zooooo overrated  is Rowdy er duidelijk over: Gloomhaven is één van de meest ‘overrated’ spellen van dit moment. Hij heeft het op dat moment twee keer gespeeld en vindt het niet veel meer inhouden dan “mannetjes neermaaien”. Niet zo boeiend dus. Onbegrijpelijk ook dat het in een half jaar tijd naar de toppositie van BGG is geschoten. Een hype.

Deze reviewer vindt van niet. Gloomhaven is één van mijn grote favorieten en komt bij mij thuis, ondanks de lange speeltijd (en nog langere opzet- en opbergtijd), regelmatig uit de kast. En dat terwijl ik normaal gesproken helemaal niet houd van ‘mannetjes neermaaien’. Ik heb ook geen affiniteit met Dungeons & Dragons (wat schijnt te helpen) en vind eigenlijk €70,- al te duur voor een enkel bordspel.

 

Wat maakt Gloomhaven toch zo speciaal?

 

De ontwerper

Laten we beginnen met het charmante verhaal van de eigenzinnige ontwerper. Isaac Childres was nog bezig zijn PhD in de natuurkunde af te ronden, toen hij besloot toch liever game designer te worden. Hij gaf zichzelf een jaar om het uit te proberen, richtte het eenmansbedrijf Cephalofair Games op en debuteerde met Forge War (2014). YouTuber Rahdo pikte het spel op en slingerde het de bekendheid in. Gloomhaven volgde in 2017 en werd een ongekende hit – zo zeer zelfs dat de productie bij lange na niet kon voldoen aan de vraag. Achteraf zei Childres erover dat hij zich niet had kunnen voorstellen wie zo’n groot en duur spel zou kopen (link naar artikel). Een tijdje ging het spel hierdoor voor exorbitante prijzen weg op eBay.

 

 

Inmiddels is Gloomhaven goed te verkrijgen, met een vierde editie binnenkort in de winkel. Childres doet nog altijd alles in z’n eentje, afgezien van het (grafisch) ontwerp en enige editing (hij schrijft alles zelf). De bedrijfsnaam is trouwens een foutje. ‘Cephalofair’ komt van een woord dat de ontwerper ooit verkeerd verstond. Het moest eigenlijk ‘cephalophore’ (onthoofd spook) zijn, maar daar kwam hij pas achter toen het bedrijf al lang en breed bestond. Childres geeft het ruiterlijk toe op zijn eigen website (link).

 

Het spel

De ontwerper kan nog zo ontwapenend zijn, het spel zelf moet natuurlijk wel goed zijn. En verdorie, dat is het. Hoewel Gloomhaven ogenschijnlijk een simpele ‘dungeon crawler’ is (kerkers in – monsters verslaan – kerkers uit), zit het spel vol complexe, interacterende ‘euro game’-mechanismen. Natuurlijk, je bent bezig monsters te meppen, maar het is nogal een puzzel om te bedenken hoe. Iedere speler heeft daartoe een unieke set ‘character ability cards’ met acties, vaardigheden en verplaatsingen. De ene karakterklasse is snel en wendbaar; de andere log, maar (veer)krachtig. En je strijdt niet tegen, maar met elkaar in een race tegen de klok die heel intens kan zijn.

Dat zit hem in die karakterkaarten. Je speelt er twee per beurt om acties uit te voeren, of dit nu klappen, stappen, duwen of schoten zijn. Interessant genoeg biedt iedere kaart twee speelopties (een onderste en een bovenste helft), waarvan je er maar één mag gebruiken. Gebruik je van de ene kaart de bovenste helft, dan moet je van de andere kaart de onderste gebruiken. Ook van belang is het initiatiefnummer op de kaart: hoe lager het getal, hoe eerder je aan slag zult zijn. Bovenal moet je bedenken dat wat je nu speelt, de komende tijd niet meer beschikbaar zal zijn. Pas na een paar ronden kun je ‘rusten’ en weer kaarten terug op handen nemen. Elke keer dat je dat doet, verlies je één van de kaarten (en ben je een ronde lang schietschijf voor de monsters). Met mijn vaste karakter, dat maar 9 kaarten op handen heeft, voelt een potje Gloomhaven als een escape game. Iedere keer is het nog maar de vraag of ik de uitgang haal.

 

 

Naast de unieke karakterkaarten heeft iedere speler een gepersonaliseerde stapel ‘attack modifier cards’. Die brengen onzekerheid met zich mee, omdat ze je aanval sterker of zwakker kunnen maken. Je juicht als je een ‘2x’ trekt, maar kunt wel janken als je de ‘ø’ (of ‘nullifier’) trekt. Daarnaast kiest iedere speler tegelijkertijd zijn kaarten, waardoor je niet weet of jouw acties wel nodig zullen zijn, wanneer je precies aan de beurt bent en wat de monsters überhaupt gaan doen. Die onvoorspelbaarheid maakt het spel spannend en de overwinning des te bevredigender.

 

 

Het mooiste aan Gloomhaven is dat het een lopend verhaal is. Je karakter gaat allerlei avonturen aan om XP’s te halen, geld te verdienen en een persoonlijke missie te volbrengen. De XP’s zorgen ervoor dat je af en toe ‘level up’ gaat, waardoor je sterkere en interessantere karakterkaarten krijgt en met een hoger HP kunt starten. Ook behaal je regelmatig ‘perks’ (voordeeltjes), waarmee je jouw attack modifier deck kunt verbeteren. Zo heb ik na heel wat potjes Gloomhaven nog maar één negatieve kaart in mijn deck: die ø. Daar kom je verdorie nooit van af. Hoe dan ook blijft het spel zich door deze aanpassingen subtiel veranderen, waardoor het eindeloos speelbaar blijft. Ik ben er in ieder geval, na een jaar en zo’n twintig speelsessies, nog lang niet op uitgekeken.

 

 

Uniek

Een complexe puzzel, die je over meerdere sessies kunt spelen – goed. Maar is dat dan €120,- waard? Levert Pandemic Legacy niet iets soortgelijks op, maar dan tegen een veel lagere prijs? Nee, dat doet het niet. Gloomhaven is niet voor niets een fenomeen. Met al zijn karakters, typen monsters en interacterende kaartenstapels is het puzzeltje van Gloomhaven veel complexer en interessanter dan van een Pandemic Legacy. Je vereenzelvigt je ook meer met je speelkarakter, omdat je in de loop van de tijd met haar meegroeit. En het spel is niet in 12 tot 24 speelsessies voorbij. Je kunt hier eindeloos mee voort, in meerdere speelgroepen en met meerdere karakters.

Gloomhaven levert een unieke speelervaring, die – net als de doos eigenlijk – in de lengte, breedte en diepte verder gaat dan het gemiddelde spel. In de lengte, omdat je het over jaren nog speelt; in de breedte, omdat je eindeloos veel speelopties hebt; en in de diepte, omdat je de wereld van Gloomhaven en jouw speelkarakter(s) steeds beter leert kennen. Voor mij is Gloomhaven uniek, omdat geen ander spel me zo vaak en zo lang in een staat van flow heeft gebracht. Ik geniet ook van het feit dat ik de bijzondere vaardigheden van mijn karakter steeds beter beheers en daardoor steeds efficiënter samenwerk met mijn ‘fighting partner’. Geen ander spel geeft me zo het gevoel een ‘echte’ boardgamer te zijn.  

 

 

Kopen?

Gloomhaven is niet voor iedereen. Je moet wel van intense puzzels houden, samenwerking in een (vast) team en het volgen van een speelkarakter en campagne op de langere termijn. Voor de liefhebber van korte strategie- of partyspellen zal Gloomhaven niet alleen te duur zijn, maar ook te zwaar en te lang. Alleen al het klaarzetten en opruimen van het spel duurt zo lang als een Disney-film. Ik, voor mij, doe dat ondertussen met liefde en toewijding; en ik bezie die grote doos in mijn kast met groeiend sentiment. Je zult bij jezelf te rade moeten gaan of je tot dat soort investering en bordspelnostalgie geneigd ben.

 

Denk je van wel, dan zeg ik – nee, roep ik: KOPEN!

 

 


Als je het leuk vindt om de artikelen op As a Board Gamer te lezen kun je ons liken op Facebook, mij volgen op Twitter of op Instagram. En we hebben een YouTube kanaal met playthroughs en reviews. 

Bedankt!


 

One thought on “To buy or not to buy: Gloomhaven”

  1. Leuk artikel. Het slaat de spijker op de kop, menigeen twijfelt. Fijn om te lezen dat er een 4e editie is.
    Was er niet een expansie van?

    Zal voor mij vast 6e editie worden vrees ik…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.