Noria Review

Zwevende eilanden, vliegende schepen en een economie die draait om het handelen in even vreemde als kleurrijke goederen. Dit is de wereld van Noria, een spel bedacht door Sophia Wagner, en in die wereld beweeg jij je rond door te draaien aan een wiel, drie wielen om precies te zijn. 

 

Noria is een wielbouwspel. Een wat? Een wielbouwspel. Het is weer wat nieuws en hoewel je zou kunnen denken dat het een gimmick is, kan ik je vertellen dat ik in ieder geval geen andere manier kan bedenken om te bewerkstelligen wat het rad, het wiel, in Noria voor elkaar krijgt.

Wat doet het dan? Het wiel laat als het ware zien wat je elke ronde kunt doen. Ik zeg het wiel, maar eigenlijk zijn het drie wielen. Drie onafhankelijke draaiende wielen met daarin uitsparingen voor actiefiches. Een groot wiel met zes uitsparingen, daarbovenop een middelgroot wiel met vier uitsparingen en daar weer bovenop een klein wiel met twee uitsparingen recht tegenover elkaar.

Je begint het spel met een aantal actiefiches in elke wiel en je mag in elke beurt een fiche in elk wiel activeren. Het fiche moet zich dan wel in de onderste helft van een wiel bevinden en je moet een soort keten kunnen maken van actiefiche naar actiefiche.

Zo probeer je jouw raderen zo te laten draaien en gedurende het spel de juiste actiefiche te kopen, zodat je elke beurt de perfecte combinatie van acties kunt uitvoeren. Na het afronden van de acties draai je elk wiel een plekje met de klok mee en kun je beginnen aan het plannen voor de volgende ronde.

Waarvoor doe je het allemaal? Nu, eigenlijk is Noria een aandelenspel. Op het speelbord staan vier sporen afgebeeld en op elk spoor kun je stapjes vooruit zetten. Een stap op een spoor is het equivalent van het aanschaffen van een extra aandeel. Elke stap op een spoor heeft een prijs en die betaal je met de goederensoort die bij dat spoor hoort. Je hebt twee sporen die willen dat je met basisgoederen betaalt en twee sporen die vragen om geavanceerde goederen. Deze zijn moeilijker te maken, je hebt om een geavanceerd item te maken een aantal basisgoederen nodig, maar ze zijn potentieel ook meer waard. Hier kom je bij een ander onderdeel van een aandelenspel, het manipuleren van de markt. Elke stapje op een spoor is in het begin van het spel nog niets waard. Je zult politici moeten manipuleren in dit spel om punten te krijgen voor de verschillende sporen.

Elk spoor heeft een potentiële puntenwaarde voor elke stapje die je zet. Over het algemeen geven de sporen waar je met basisgoederen betaalt je potentieel minder punten, dan de sporen waar je met geavanceerde items betaald. Op het moment dat je een politicus manipuleert verhoog je de definitieve minimale waarde van het ene spoor en verlaag je de potentieel maximale waarde van een ander spoor. Je schuift een blokje naar beneden op het ene spoor en verwijderd een blokje van een ander spoor.

Door het verwijderen van blokjes kunnen er op dat spoor minder blokjes naar benden worden geschoven. Hoe meer blokjes bij een spoor naar beneden zijn geschoven, hoe meer je stapjes waard zijn.

Aan het einde van het spel, na een vastgesteld aantal rondes afhankelijk van met hoeveel spelers je Noria speelt, vermenigvuldig de waarde van elk spoor met het aantal stapjes. Dat zijn nog niet al je punten. Je kunt namelijk nog op twee andere manieren punten scoren. Je krijgt, als politici er tenminste voor gezorgd hebben dat deze sporen ook scoren, punten voor het spoor waar je het verst op staat en het spoor waar je het minst ver op staat. Hoeveel punten, dat wordt dus weer bepaald door het aantal blokjes dat naar beneden is geschoven.

Tel alles bij elkaar op en je hebt je eindscore. De winnaar is, zoals in bijna alle spellen, de speler met de meeste punten.

Dan ben ik waarschijnlijk iets sneller over het meest interessant onderdeel gegaan dan u blieft. Goed, dan gaan we het even over die raderen hebben, die wielen, en de acties die je ermee kunt uitvoeren. In de eerste ronde kun je nog maar weinig doen, je begint namelijk maar met zes van de twaalf uitsparingen gevuld met actiefiches en vier daarvan zitten in de eerste ronde in het inactieve deel van je wiel. Later in het spel koop je meer fiches, wisselen fiches van plek, of draai je door kennis te betalen een van de twee grootste wielen een slag extra en op die manier kun je meer acties doen of je acties efficiënter uitvoeren. In je eerste spel, en misschien ook wel gedurende je tweede spel, zal dit proces niet heel intuïtief aanvoelen, maar naarmate je het vaker speelt zul je beter aanvoelen wat een handige sequentie van acties is en hoe je dat voor elkaar kunt krijgen.

Wat zijn eigenlijk de acties die je kunt doen, vraag je jezelf misschien af. Een terecht vraag. Laat ik beginnen met de reisactie. Met deze actie kun je met je ambassadeur van zwevend eiland naar zwevend eiland reizen. Op een eiland kun je een fabriek bouwen, hiervoor krijg je een of twee opslagplaatsen van een bepaald geavanceerd goed tot je beschikking, of je kunt, zonder een fabriek te bouwen, een schip in een van de drie basiskleuren van het eiland nemen. Welke opslagplaatsen of schepen is afhankelijk van op welk eiland je staat. De schepen zijn belangrijk voor de productie van de drie basisgoederen. Als je een van de drie productieacties kiest, kijk je naar de vliegtuigen die je hebt verzameld van de betreffende kleur en neem je net zoveel goederen in die kleur. Heb je drie groene vliegtuigen, dan krijg je bij het activeren van een Mycelium actiefiche drie Mycelium.

Deze goederen (Mycelium, Energie en Obsidian) kunnen bij twee verschillende acties worden gebruikt. Ten eerste kun je ze inzetten bij het activeren van het stadsfiche. Hier heb je de keuze uit twee acties. Je kunt nieuwe actiefiches kopen, dat is een optie, maar ten tweede kun je ook je cilinder op of vooruit zetten op een van de sporen en voor elk spoor heb je een bepaalde soort en hoeveelheid goederen nodig, plus je moet extra goederen betalen als anderen hoger op datzelfde spoor staan. Op twee van de vier sporen heb je geavanceerde goederen nodig, zoals lampen of zeilen.

Deze geavanceerde goederen krijg je door het gereedschapsfiche te activeren. Dan kun je kiezen. Of je draait een fiche in een van de uitsparingen op je wiel om, hierdoor kun je de actie twee keer doen in plaats van een keer, of je kiest ervoor om de opslagplaatsen te vullen die je voor je hebt liggen. Je vult alle opslagplaatsen van een soort, of van elke soort een. Om een opslagplaats te vullen, wat gewoon betekent dat je een bepaalde geavanceerd item krijgt, heb je twee of drie basisgoederen nodig per opslagplaats.

Het laatste actiefiche die je kunt kopen, je hebt deze namelijk nog niet als het spel begint, en activeren is het bonusfiche. Met dit fiche kun je een ander fiche twee keer meer activeren, of twee fiches een keer meer.

Dan blijft na deze uitleg nog de vraag openstaan: Is het een leuk spel?

Jazeker, het is een leuk spel, maar daar dacht ik na het eerste potje wel anders over. Ik was niet helemaal overtuigd. Het is namelijk niet heel intuïtief, dat gedraai met die wieltjes. Ik had niet echt het gevoel dat ik wist waar ik mee bezig was. Elke ronde draai je en je doet wat je wiel aangeeft dat je moet doen. Je probeert toch een beetje na te denken en te plannen, maar je weet eigenlijk nog niet helemaal wat voor effect een bepaalde actie heeft en het opbouwen van je wiel, het vullen van de uitsparingen met actiefiches, gaat ook nog niet lekker. Doordat het spel in eerste instantie niet heel intuïtief aanvoelt, je de consequenties van je acties niet altijd even goed kan overzien en je toch uit alle macht probeert het plannetje te smeden duurt het spel wellicht wat te lang de eerste keer en is het misschien niet eens heel leuk.

Maar, er is een belangrijke maar, als je het spelletje eenmaal doorhebt is het best geinig. Waar je in het begin niet echt het idee hebt dat je veel kunt beïnvloeden, zelf kunt bepalen wat je in een beurt doet, kom je er al snel achter dat dat wel degelijk het geval is. Je hebt zelf de mogelijkheid om de uitsparingen te vullen en daardoor zelf de kans op een bepaalde actie te vergroten of te verkleinen. Daarnaast kun je met kennisfiches tijdens je beurt nog actiefiches van plek laten wisselen en de twee grootste wielen verder draaien om zo de actiefiches op de juiste plek te krijgen voor een topbeurt.

Meestal, zeker als je je wiel vol hebt gepropt met actiefiches, heb je tijdens je beurt ook nog wel de keuze uit meerdere paden. Elk pad dat je kiest geeft je wel wat leuks, maar het is essentieel dat je probeert het pad te kiezen dat je niet iets leuks geeft, maar iets fantastisch, dan maak je kans op de overwinning. De enige actie waar ik het gevoel van heb dat het vooral in het eerste deel van het spel belangrijk is, tenminste dat was zo in de potjes die ik speelde, is de reisactie. Op een gegeven moment heb je de warenhuizen en de schepen die je nodig hebt voor jouw productieketen en tijd voor het compleet ombouwen van je bestaande keten heb je aan het eind niet, dus meer reizen is dan niet nodig en het reisfiches is dan een beetje nutteloos. Het fiche vervuilt dan je wiel.

Ik heb Noria met vier, drie en twee spelers gespeeld en ik moet zeggen dat het met alle spelersaantallen wel OK is, maar met drie of vier spelers wordt het echt leuk. Met twee spelers zul je vaak in de situatie terechtkomen dat de ene speler voor spoor A en C gaat en de ander voor spoor B en D, bijvoorbeeld, en dat is gewoonweg minder interessant. Je bent met twee spelers net zo hard bezig om je wiel te optimaliseren als met meer spelers, dat is leuk, maar je mist gewoon de spanning van het in waarde stijgen en dalen van de verschillende aandelen. Dat gebeurt wel met twee, maar jij laat die twee sporen in waarde stijgen waar jij op focust om tegelijkertijd de andere twee sporen in waarde te laten dalen. Hierdoor zullen er geen enorme verschillen in waarde van de sporen zitten aan het einde.

Ook moet ik zeggen dat ik de ‘advanced’ regels veel beter vind dat het reguliere spel. Als je het spel voor gevorderde speelt leg je ten eerste alle kleine eilandjes in een cirkel om het bord neer en je mag bij het reizen alleen naar naburige eilanden gaan. Ten tweede begin je zonder startgoederen en kennis en, ten derde, mag je zelf kiezen, met inachtneming van een aantal regels, waar je jouw startactiefiches in je wiel legt voordat het spel begint. Hierdoor komt het spel wel wat langzamer op gang, maar kan veel beter je eigen strategie bepalen. Plu, het wilde in het basisspel nog wel eens voorkomen dat sommige spelers met hun startkennisfiche een bepaald aandeel meer of minder waard lieten worden in de eerste ronde, terwijl ze eigenlijk nog niet eens wisten of ze daar wel echt veel punten zouden scoren. Dat voelde een beetje lullig aan, het werd een beetje bepaald door willekeur. In het gevorderde spel wordt het spel logischer opgebouwd. Je zorgt eerst dat je de voorwaarden creëert om goed te presteren op een bepaald aandelenspoor, om daarna die aandelen meer waard te laten worden. Je krijgt normaal gesproken pas kennis als je fabrieken hebt gebouwd namelijk.

Speculeren zit altijd in een een aandelen spel. Natuurlijk, het hoort erbij, maar dat je dat al in ronde 1 kunt doen, voelde een beetje gek, vandaar dat ik erg blij was toen ik Noria met de gevorderde regels speelde.

OK, het spel zit goed in elkaar. Je hebt een potje nodig om er echt in te komen, maar daarna speelt het als een trein en kun aan het einde van je beurt niet wachten tot het weer jouw beurt is.

Maar, er is toch nog nog een maar, een negatieve kanttekening, die ik moet maken. Of eigenlijk een tweetal kanttekeningen. Als eerste vind ik het thema totaal niet relevant in het spel. Dit vind ik helemaal jammer, omdat ik erg gefascineerd was door de tekeningen die voor dit spel uitkwamen van Michael Menzel. Deze waren prachtig, plus ze gaven een kijkje in een wereld die mij best aantrok. Helaas komt dit er totaal niet uit.

De tweede kanttekening die ik wil maken is dat ik wel het gevoel heb dat er te weinig variatie in het spel zit. In elk spel doe je eigenlijk precies hetzelfde. Je kunt je wiel anders inrichten, deze keer voor de geavanceerde goederen gaan in plaats van de basisgoederensporen, en je hebt kans dat de eilandjes wat anders liggen, zeker, maar echt het gevoel dat dit een enorm verschil maakte tijdens het spelen van het spel had ik niet. Je verzameld goederen om een stapje te zetten op een van de sporen. De ene keer gaat dat snel, de andere keer heb je daar meerdere beurten voor nodig, maar het gevoel blijft hetzelfde. Hierdoor vraag ik mij af of dit spel heer erg herspeelbaar is.

Beide kanttekeningen maken Noria natuurlijk geen slecht spel. Qua mechanismen zit het heel solide in elkaar en goed, het thema komt er niet helemaal lekker uit, dat kom je wel vaker tegen in spellenland, dus is dit een enorm probleem? Niet als je dit weet. Wel, als je verwacht dat je in een nieuwe wereld wordt gezogen.

De herspeelbaarheid is voor mij ook geen heel groot probleem, maar dat ben ik. Ik speel het grootste deel van de spellen die ik speel niet meer dan tien keer, die tijd bewaar ik voor de echte toppers, of ik spreid die tientallen potjes over een hele lange tijd uit. Hierdoor blijft een spel wel fris aanvoelen. Wil je een spel kopen om echt in te duiken, omdat je nu eenmaal niet heel veel spelen koopt, dan twijfel ik of Noria je voor een langere tijd plezier gaat bieden.

Dus, concluderend, Noria is een goed spel dat vooral interessant is met drie of vier spelers, maar die net te weinig variatie bevat, potje na potje, om die echte topperstatus te bemachtigen.

 

 

Op het moment van het schrijven van deze recensie heb ik Noria 5x gespeeld. Twee keer met twee spelers, twee keer met drie en een keer met vier spelers.

 


Als je het leuk vindt om de artikelen op As a Board Gamer te lezen kun je ons liken op Facebook, mij volgen op Twitter of op InstagramHier vind je veel leuke foto’s van mijn spelavonturen.

Bedankt!


 

 

 

One thought on “Noria Review”

  1. Iedereen vindt noria de eerste keer onbegrijpelijk en aan het einde is het een aandelenspel met dat werkrad als gimmick. Je hebt helemaal geen laputa gevoel, en de cover art is totaal misleidend. Helaas. Celestia was net zo, leuk scheepje, leuke cover, maar net zo armzalige gameplay.
    Gewoon niet kopen, er is zoveel mooiers.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.